Ο Λέο, ο Μαυρίκος και η Μικρή

Ο ΛΕΟ, Ο ΜΑΥΡΙΚΟΣ ΚΑΙ Η ΜΙΚΡΗ

Καθόμουνα χτες το απόγευμα στο μπαλκόνι του σπιτιού μας και διάβαζα το βιβλίο του Φερνάντο Μπεσσόα «Ο Αναρχικός Τραπεζίτης», με μουσική υπόκρουση από ραδιόφωνο. Όχι πραγματικό ραδιόφωνο τρανζίστορ αλλά μια μικρή ασύρματη συσκευή που ενώνεται με το κινητό και μεταδίδει όποιο σταθμό θέλεις. Ασύρματο μεγάφωνο, «κιτ» αγγλιστί ή «μασκαραλίκι» όπως συνηθίζω να το λέω εγώ. Οπότε ακούω τη φωνή της Αλίκης Βουγιουκλάκη να τραγουδά ναζιάρικα το «νιάου ρε γατούλα με τη ροζ μυτούλα». Έκλεισα το βιβλίο μου, ακόμη να το τελειώσω και θυμήθηκα τους γάτους που πέρασαν κατά καιρούς από το σπίτι μας.

Ο Λέο ήταν ένας γάτος «τιγρέ» που συμπαθούσε ιδιαίτερα τη μικρή μας κόρη και για εκείνη ήταν «ο γάτος της». Τον φρόντιζε κι αυτός το αναγνώριζε και της έκανε παρέα ακόμη και στο δωμάτιό της. Μια μέρα ο Λέο εξαφανίστηκε. Η μικρή μας κόρη ήταν απαρηγόρητη. Όλη η οικογένεια βγήκε στους δρόμους της γειτονιάς και φώναζε «Λέο, Λέο» αλλά μάταια. Καμιά ανταπόκριση. Πέρασαν μέρες. Πέρασαν βδομάδες αλλά πουθενά ο Λέο. Πέρασαν δυο –τρεις μήνες χωρίς το Λέο και αρχίσαμε να τον ξεχνούμε. Οπότε ένα βράδυ, μετά τα μεσάνυχτα με ξύπνησε ένας γδούπος και σηκώθηκα να δω τι συμβαίνει. Ο Λέο στο κρεβάτι της μικρής μας κόρης. Ο γδούπος ήταν από το παράθυρο της εξώπορτας μας στο δεύτερο όροφο που κάποτε αφήναμε κλειστό αλλά ξεκλείδωτο και από εκεί έμπαιναν οι γάτοι μας στο σπίτι. (Γάτους τώρα δεν έχουμε αλλά οι γρατσουνιές τους στην πόρτα μας έμειναν!). Ο Λέο λοιπόν μετά από περιπλάνηση τριών μηνών επέστρεψε. Οι πόρτες στο ισόγειο ήταν κλειστές, αυτός όμως κατάφερε να μπει στο κλιμακοστάσιο από ένα παράθυρο του πρώτου ορόφου που ήταν ανοιχτό σκαρφαλώνοντας, υποθέτω πάνω στην κληματαριά. Μετά πήδηξε και άνοιξε το παράθυρο της πόρτας μας και έτρεξε και χώθηκε στο κρεβάτι της μικρής μας κόρης, αφού «ήταν ο γάτος της».

Ο Μαυρίκος ήταν ένας μαύρος γάτος, κατάμαυρος με πράσινα μάτια και γι αυτό τον ονομάσαμε έτσι. Να πω την αμαρτία μου εγώ προσωπικά δεν έδινα σημασία στους γάτους ούτε και ασχολιόμουνα μαζί τους. Ο Μαυρίκος όμως για κάποιο λόγο που μόνο αυτός ήξερε, με συμπάθησε! Μόλις γύριζα από τη δουλειά έτρεχε να με υποδεχτεί νιαουρίζοντας και ακολουθώντας με στο σπίτι. Στη συνέχεια τριβόταν πάνω στα πόδια μου, «γουργούριζε» διακριτικά και άραζε με τις ώρες δίπλα στα πόδια μου.

Η Μικρή ήταν η γάτα της μεγάλης μας κόρης που δε θυμάμαι το χρώμα της. Θυμάμαι όμως πως κάποιος στη γειτονιά που είχε καναρίνια μας τη δηλητηρίασε. Τρέχαμε στο κτηνίατρο το βράδυ όπου η γάτα έτυχε θεραπείας και πέρασε και ένα βράδυ στην κλινική. Σώθηκε αλλά όχι για πολύ, όπως μας είπε και ο κτηνίατρος. Τη χάσαμε σε δυο βδομάδες και την «κηδέψαμε» με τις δέουσες τιμές. Τόσο πολύ την αγαπούσε η μεγάλη μας κόρη που μόνη της έσκαψε το «μνήμα» για την ταφή! Η Μικρή είχε προλάβει να αφήσει απογόνους. Ένα γατάκι της μάλιστα ήταν τόσο άσχημο που το φωνάζαμε Άλιεν.

Και ο γάτος της γιαγιάς. Όταν η γιαγιά έμεινε μόνη στο σπίτι είχε για συντροφιά το γάτο της. Ένα γκριζόμαυρο γάτο, καλοθρεμμένο στον οποίο μιλούσε και αυτός της απαντούσε με «νιαούρισμα» διαφορετικού τόνου, ανάλογα και με το ύφος της γιαγιάς. Όποτε πήγαινα να την επισκεφθώ την έβρισκα με το γάτο στην ποδιά της τον οποίο κατέβαζε και πήγαινε να μου ψήσει καφέ.

Κ.Α.Χ.

12.9.2016

Αχ Κερύνεια μάνα μου ...

ΑΧ ΚΕΡΥΝΕΙΑ ΜΑΝΑ ΜΟΥ …

Όταν σβήσουν τα βιώματα και οι μνήμες τότε μένουν οι χαμένες πατρίδες. Κερύνεια δεν είναι μόνο η θάλασσα, το λιμάνι και το κάστρο. Κερύνεια είναι:

·         Η εκκλησία που βαφτίστηκες και τέλεσες το γάμο σου.

·         Ένα παράθυρο ανοιχτό σε παιδικό δωμάτιο που βλέπει θάλασσα.

·         Το πρώτο κουδούνι στο δημοτικό σχολείο.

·         Το βιβλιοπωλείο απ’ όπου πήρες το πρώτο «κλασσικό εικονογραφημένο»

·         Το πρώτο κλεφτό ερωτικό φιλί.

·         Η πρώτη έξοδος με ένα κορίτσι με δανεικό από φίλο αυτοκίνητο.

·         Η θάλασσα που έμαθες να κολυμπάς.

·         Ένας βράχος που κρύφτηκες πίσω του για τις πρώτες ανακαλύψεις του εαυτού σου.

·         Το παγωτό του Πέτεβη.

·         Τα ζεστά φιστίκια σε χαρτοσακούλα.

·         Το σπίτι του συμφοιτητή σου στην οδό Ελλάδος.

·         Το σπίτι της θείας, είκοσι λεπτά από το δικό μας στη Λευκωσία (door to door).

·         Το οίκημα της ΠΑΕΚ που λειτούργησε για λίγα χρόνια ο θείος.

·         Το κάστρο στο οποίο με τη φαντασία σου έμπαινες ιππότης καβάλα στο άλογο για να συναντήσεις την όμορφη βασιλοπούλα.

Αυτά και πολλά άλλα είναι η Κερύνεια! Μνήμες και βιώματα που χάνονται κάθε μέρα που φεύγει και ένας μας.

Να γιατί έπρεπε να είχαμε λύση χτες.  Να γιατί πρέπει να βρεθεί λύση τώρα. Αύριο θα είναι αργά … Γιατί η Κερύνεια δεν θα σημαίνει πια όλα αυτά τα βιώματα. Θα είναι απλά μια πόλη όπου γεννήθηκε ο πατέρας ή η πόλη όπου έλεγαν ότι γεννήθηκε η γιαγιά που δεν πρόφτασε καν να γνωρίσει ο εγγονός.

Κ.Α.Χ.

11.9.2016

Η Συνθήκη Εγγυήσεως

Η ΣΥΝΘΗΚΗ ΕΓΓΥΗΣΕΩΣ

Σύμφωνα με κάποιες δημοσιογραφικές πληροφορίες ο εκπρόσωπος της Ε/Κ πλευράς στις συνομιλίες έχει θέσει ζήτημα συμμετοχής και της ΚΔ, εκτός από τις δυο κοινότητες, σε ενδεχόμενη πολυμερή διάσκεψη ( η πενταμερής δεν είναι πολυμερής;) για το θέμα των εγγυήσεων και της ασφάλειας.

Ποιος θα είναι ο εκπρόσωπος της ΚΔ; Ο ίδιος που θα εκπροσωπεί και την Ε/Κ κοινότητα;

Τη Συνθήκη Εγγυήσεως, εκτός από την Ελλάδα, την Τουρκία και το Η.Β. υπέγραψαν για την Κυπριακή Δημοκρατία ο Κύπρου Μακάριος και ο Φ. Κουτσιούκ, χωρίς να αναφέρεται καμιά τους ιδιότητα, αφού η Κυπριακή Δημοκρατία συστάθηκε και πήρε νομική υπόσταση μετά την υπογραφή των συμφωνιών για την εγκαθίδρυσή της.

IN WITNESS WHEREOF, the undersigned have signed the present Treaty.

DONE at Nicosia this sixteenth day of August, 1960, in English and French,

both texts being equally authoritative.

For the Republic of Cyprus:

Ο ΚΥΠΡΟΥ ΜΑΚΑΡΙΟΣ F.kucuk

For Greece:

G. CHRISTOPOULOS

For Turkey:

Vecdi Turel

For the United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland: 

Hugh Foot

Nicosia by night

NICOSIA BY NIGHT

Αν πριν τριάντα με πενήντα χρόνια ήθελε κάποιος να γράψει κάτι για τη νυχτερινή ζωή της Λευκωσίας θα πήγαινε στην οδό Ρηγαίνης ή στα πέριξ και μάλλον θα έγραφε κάτι για τα καμπαρέ της πόλης. Τα καμπαρέ στην αρχή της άνθησής τους απασχολούσαν Σπανιόλες κυρίως καλλιτέχνιδες ή επί το λαϊκότερο αρτίστες. Στη συνέχεια οι αρτίστες έρχονταν από την Ασία και κυρίως από τις Φιλιππίνες.

Οι γονείς μας έζησαν και άλλες εποχές με τα καμπαρέ που τότε ήταν «οικογενειακά νυχτερινά κέντρα» που πρόσφεραν θέαμα, κυρίως χορούς και ακροβατικά καθώς και ταχυδακτυλουργικά.

Οι θαμώνες ήταν κυρίως ηλικιωμένοι κύριοι, Άραβες τουρίστες και στρατιώτες. Καμιά φορά και καμιά ομάδα νεαρών που έβγαζαν έξω το φίλο τους που θα ντυνόταν σύντομα γαμπρός.

Σήμερα αμφιβάλλω αν λειτουργεί έστω και ένα καμπαρέ στη Λευκωσία.

Με το φίλο μου το Βάκη τελειώσαμε τα φραπέ μας σε καφετέρια της οδού Λήδρας γύρω στις οκτώ το βράδυ και ετοιμαζόμασταν να αναχωρήσουμε όταν του πρότεινα:

-          Βάκη, τώρα που ικανοποιήσαμε το λαρύγγι μας δεν πάμε να ικανοποιήσουμε και λίγο το μυαλό μας;

-          Τι εννοείς;

-          Πάμε στο θέατρο.

-          Ποιο θέατρο;

-          Στο αμφιθέατρο του Πολιτιστικού Ιδρύματος της Τράπεζας Κύπρου. Ανεβάζουν εκεί το θεατρικό του Γιώργου Νεοφύτου «Μπαμ». Δοκίμασα τρεις φορές να πάω να το δω αλλά δεν βρήκα εισιτήριο. Ξέρεις που το αποφασίζω την τελευταία στιγμή …

-          Αυτό το ξέρω, αλλά που είναι αυτό το αμφιθέατρο;

-          Πίσω από το κτήριο της Τράπεζας στην Φανερωμένης-Ονασαγόρου.

-          Εκεί υπάρχει αμφιθέατρο;

-          Ναι και είμαι σίγουρος ότι πριν από κάποια χρόνια είχες σταθμεύσει εκεί το αυτοκίνητό σου για κάποια δουλειά στην Τράπεζα.

Πήγαμε λοιπόν στο αμφιθέατρο, παρκάραμε το σώμα μας στην κερκίδα και αφήσαμε το μυαλό μας να ταξιδεύει με το έργο του Γιώργου Νεοφύτου, να μας οδηγούν με την ερμηνεία τους οι δυο ηθοποιοί που ερμήνευαν καταπληκτικά το ρόλο τους ζωντανεύοντας πραγματικά το λόγια του συγγραφέα και χαρίζοντας άφθονο γέλιο στους θεατές.

Η παράσταση τέλειωσε με ένα άλμα σωτηρίας των συμπρωταγωνιστών αφήνοντας μας να σκεφτόμαστε για λίγο το πόσα άλματα σωτηρίας κάναμε στη ζωή μας ή πόσα δεν κάναμε από φόβο ή από κάποιο υπολογισμό.

Βγήκαμε από το αμφιθέατρο και περπατήσαμε τις οδούς Λήδρας και Ονασαγόρου διαπιστώνοντας ότι σχεδόν δεν έμεινε στους δρόμους αυτούς ούτε ένα υποστατικό που να μην έχει σχέση με το στομάχι ή το λαρύγγι μας.

Τα τραπεζάκια έξω, γεμάτα κόσμο που απολάμβανε φαγητό, ποτό και μουσική.

-          Να πιούμε μια μπύρα στο όρθιο; Πρότεινε ο Βάκης.

-          Και δεν πίνουμε; Αυτή είναι σήμερα η Nicosia by night Βάκη!

K.A.X.

31.8.2016

Κυπριακό και εδαφικό

ΚΥΠΡΙΑΚΟ ΚΑΙ ΕΔΑΦΙΚΟ

Το εδαφικό θα είναι το κύριο θέμα των συνομιλιών Αναστασιάδη-Ακκιντζί κατά το πρώτο  δεκαπενθήμερο του Σεπτέμβρη, μέχρι τις 14 του μήνα οπότε αναμένεται και η έκδοση κοινού ανακοινωθέντος από το οποίο θα διαφαίνεται κατά πόσο οδεύουμε προς λύση. Από την πρώτη μετά την εισβολή περίοδο το εδαφικό τέθηκε από πολλούς ως το θέμα στο οποίο η Ελληνοκυπριακή πλευρά έπρεπε να δώσει βαρύτητα για να κερδίσει ότι μπορούσε να κερδίσει και να δώσει σε άλλα κεφάλαια του Κυπριακού. Δυστυχώς, κατά την άποψη μου, οι φωνές αυτές δεν εισακούστηκαν από την Κυπριακή πολιτική ηγεσία η οποία έθετε μαξιμαλιστικούς στόχους, είτε φοβούμενη να αντιμετωπίσει τις οδυνηρές πραγματικότητες, είτε παρασυρόμενη από υποσχέσεις τρίτων που βεβαίως κοίταζαν τα δικά τους συμφέροντα στο κλίμα αντιπαράθεσης Ανατολής-Δύσης που επικρατούσε τότε, πριν την κατάρρευση των καθεστώτων του λεγόμενου υπαρκτού σοσιαλισμού.

Τις μέρες αυτές φέρνω στη μνήμη μου τις συζητήσεις που είχα με ξένο διπλωμάτη σχετικά με το Κυπριακό, είτε στο σπίτι του, κυρίως, συνοδευόμενες με ποτό και ωραίο φαγητό που ετοίμαζε είτε ο ίδιος είτε η σύζυγός του. Επειδή τώρα πια, για λόγους υγείας και ηλικίας, δεν είναι σε θέση να διαβάσει αυτές εδώ τις γραμμές (αν του τις μεταφράσει κάποιος) αποφάσισα να καταγράψω το απαύγασμα μερικών από τις συνομιλίες μας σχετικά με το εδαφικό.

Πρώτα όμως να αναφέρω ότι η κεντρική του άποψη ήταν ότι έπρεπε να βιαστούμε να βρούμε λύση στο Κυπριακό για να απαλλαγεί η Κύπρος από τα τουρκικά στρατεύματα κατοχής γιατί τα θεωρούσε ως το βασικό στοιχείο του προβλήματος που με την πάροδο του χρόνου θα εδραίωνε την τουρκική παρουσία στο νησί και θα δημιουργούσε μη ανατρέψιμες καταστάσεις στο μέλλον. Θεωρούσε ότι το κύριο μέλημά μας θα έπρεπε να ήταν η αποχώρηση του τουρκικού στρατού και όχι ο βαθμός «ισχύος» της κεντρικής κυβέρνησης ή αν θα υπήρχε ένας περισσότερος Τ/Κ υπουργός ή αν οι Τ/Κ θα συμμετείχαν στην ομοσπονδιακή αστυνομία με ποσοστό 30 ή 40 τοις εκατόν.

Σ’ ότι αφορά το εδαφικό σε δύο περιπτώσεις, τη δεκαετία του ογδόντα, μου ανέφερε προτάσεις για αντιμετώπιση του θέματος που είχαν την υποστήριξη των ξένων δυνάμεων που διαδραμάτιζαν ρόλο στην επίλυση του Κυπριακού. Δεν μου ξεκαθάρισε, απέφυγε να το κάνει, κατά πόσο οι προτάσεις βρίσκονταν στο τραπέζι, όμως το δικό μου συμπέρασμα από τις συνομιλίες μας είναι ότι μπορεί επίσημα να μην τέθηκαν στο τραπέζι αλλά υπήρξε κάποια μορφή βολιδοσκόπησης και προς τις δύο πλευρές.

Οι προτάσεις για το εδαφικό ήταν οι ακόλουθες, πάντα σύμφωνα με τις συζητήσεις μου με το φίλο ξένο διπλωμάτη:

ΠΡΩΤΗ ΠΡΟΤΑΣΗ: Το υπό Τ/Κ διοίκηση έδαφος να περιοριστεί στο συν/πλην 22,5% υπό τον όρο ότι οι δύο περιοχές θα έχουν αμιγώς εθνικό χαρακτήρα με εξασφαλισμένο το δικαίωμα ελεύθερης διακίνηση, εργασίας και ανάπτυξης εμπορικών και άλλων οικονομικών δραστηριοτήτων. Το θέμα της ελεύθερης εγκατάστασης και απόκτησης περιουσίας θα επανεξεταζόταν σε 12/18 χρόνια «ανάλογα με τις εξελίξεις». Το περιουσιακό θα αντιμετωπιζόταν με ανταλλαγή περιουσιών και αποζημιώσεις.

Σε περίπτωση αποδοχής της πρότασης αυτής η συνθήκη εγγυήσεων θα περιόριζε το δικαίωμα μονομερούς επέμβασης της Ελλάδας και της Τουρκίας στα αντίστοιχα Ε/Κ και Τ/κ κρατίδια.

ΔΕΥΤΕΡΗ ΠΡΟΤΑΣΗ: Για τον καθορισμό των ορίων των δύο κρατιδίων να ακολουθηθεί βασικά στα δυτικά της Λευκωσίας η γραμμή του «Οβκού» ποταμού μέχρι τον κόλπο βόρεια της Μόρφου και στα ανατολικά της Λευκωσίας η γραμμή του νέου δρόμου Λευκωσίας-Αμμοχώστου. Η γραμμή αυτή δεν θα ήταν αυστηρά καθορισμένη αλλά ανάλογα με το αν θα επηρέαζε Ε/Κ ή Τ/Κ χωριά θα μπορούσε να μετακινηθεί βόρεια ή νότια. Ως υπαλλακτική πρόταση τέθηκε θέμα Λεύκας και Καρπασίας με δυνατότητα σύνδεσης των δύο αυτών περιοχών με αυτοκινητοδρόμους που θα ανήκαν στα αντίστοιχα κρατίδια.

Το δικαίωμα ελεύθερης διακίνησης, εργασίας και ανάπτυξης εμπορικών και οικονομικών δραστηριοτήτων θα εξασφαλιζόταν. Το περιουσιακό θα λυόταν με ανταλλαγή περιουσιών και αποζημιώσεις. Το δικαίωμα της ελεύθερης εγκατάστασης των προσφύγων στην υπό Τ/κ διοίκηση περιοχή θα άρχιζε σε δύο χρόνια και θα ίσχυε πακέτο περιορισμών αριθμητικών ηλικιακών και άλλων.

Κ.Α.Χ.

29.8.2016

Το δις εξαμαρτείν

ΤΟ ΔΙΣ ΕΞΑΜΑΡΤΕΙΝ …

Με το φίλο μου το Βάκη συναντηθήκαμε σε καφετέρια της οδού Λήδρας γύρω στις δέκα η ώρα το πρωί πριν κτυπήσουν τα σαραντάρια που αυτές τις μέρες ταλαιπωρούν τους Λευκωσιάτες, όσους απέμειναν ακόμη πιστοί στην πόλη τους που τα βράδια τους ανταμείβει απλόχερα με το δροσερό της λίβα. Η καφετέρια ήταν κλιματιζόμενη και καθίσαμε μέσα. Ο Βάκης πήγε στον πάγκο σερβιρίσματος για φραπέ. Επέστρεψε με δυο ποτά στο χέρι χρώματος κόκκινου.

-          Βάκη μήπως άλλαξε χρώμα ο καφές;

-          Όχι! Γιατί;

-          Αυτό που κρατείς πάντως δεν είναι φραπέ.

-          Είναι δροσερό φρουτοποτό με φράουλα. Μου το σύστησε η γκαρσόνα που το ετοιμάζει στον πάγκο εξυπηρέτησης.

-          Να πας να το πιεις μαζί της. Εγώ σου ζήτησα φραπέ!

-          Εντάξει πάω να σου φέρω. Είπα κι εγώ να κάνουμε μια αλλαγή και μου βγήκε ξινή.

-          Βάκη ο καφές είναι καφές. Σταθερή αξία. Δεν μπορώ να τον προδώσω για ένα φρουτοποτό φράουλας αμφιβόλου χαρακτήρα!

Ο Βάκης πήγε πίσω στον πάγκο σερβιρίσματος και επέστρεψε με δυο φραπέ. Κάθισε και ήπιε σχεδόν μονορούφι το φρουτοποτό και μετά άρχισε το φραπέ του.

            -   Βάκη, δεν είναι η πρώτη σου φορά!

-   Τι έγινε πάλι;

-   Μου το ξανάκανες αυτό με το φρουτοποτό, το περασμένο καλοκαίρι.

-   Ναι κάτι θυμάμαι. Όμως κι εσύ το παρακάνεις! Τα ίδια και τα ίδια. Έκανα

    κι εγώ ένα λάθος. Άνθρωπος είμαι!

-          Θυμάσαι Βάκη τα Λατινικά που μαθαίναμε στο Γυμνάσιο;

-          Α, μπα!

-          Λοιπόν να σου θυμίσω το Errare Humanum Est.

-          Δηλαδή; Βάλε γράματα!

-          Το λανθάνειν ανθρώπινον εστί..

-          Αυτό είπα κι εγώ. Άνθρωπος είμαι και έκανα λάθος.

-          Βάκη υπάρχει όμως και η ρήση «το δις εξαμαρτείν ουκ ανδρός σοφού»

-          Αυτό να το θυμηθώ να το πω της γυναίκας μου!

-         Να της το πεις . Όχι όμως «ουκ ανδρός σοφού» αλλά «ου γυναικός σοφής»!

Κ.Α.Χ.

9.8.2016

Αδειοδοτήσεις στην Κυπριακή ΑΟΖ

ΑΔΕΙΔΟΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΑΟΖ

Δεν χρειάζεται να είναι κάποιος πολιτικός επιστήμονας, αναλυτής, διεθνολόγος, πολεμολόγος κλπ κλπ για να αντιληφθεί ότι η Τουρκία θα αντιδράσει σε περίπτωση που οποιαδήποτε εταιρεία αρχίσει γεωτρήσεις στην Κυπριακή ΑΟΖ, με άλυτο το Κυπριακό. Θα αντιδράσει τουλάχιστο με τον ίδιο τρόπο όπως και στην προηγούμενη περίπτωση. Δηλαδή θα στείλει το «Βαρβαρός» ή άλλο ερευνητικό σκάφος στην Κυπριακή ΑΟΖ, συνοδευόμενο από πλοίο ή πλοία του πολεμικού ναυτικού της. Αυτή είναι η καθορισμένη τουρκική πολιτική και η κυβέρνηση της χώρας θα την εφαρμόσει. Ο Τούρκος πρόεδρος Ερτογάν τώρα μετά το ανεπιτυχές πραξικόπημα εναντίον του έχει ακόμη περισσότερους λόγους να ενεργήσει με τον πιο πάνω τρόπο, γιατί έτσι:

(α) Στρέφει την προσοχή της κοινής γνώμης σε άλλα «εθνικά» θέματα.

(β) Ικανοποιεί και δίνει ρόλο στους στρατιωτικούς για τα «εθνικά» θέματα.

(γ) Διατηρεί και συντηρεί το ρόλο της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο ως περιφερειακής δύναμης.

(δ) Ενισχύει τα «εθνικιστικά» αισθήματα των Τ/Κ και εμπεδώνει περισσότερο σ’ αυτούς την ανάγκη για τουρκικές εγγυήσεις σε περίπτωση λύσης του Κυπριακού.

(ε) Ενδυναμώνει το ρόλο της ως ενεργειακού κόμβου και οδού φυσικού αερίου προς την Ευρώπη και στέλλει τα ανάλογα μηνύματα προς όλους όσους έχουν συμφέροντα στην περιοχή.

(στ) Στέλλει το μήνυμα προς τους Ε/Κ ότι με άλυτο το Κυπριακό δεν πρόκειται να καταφέρουν αξιοποίηση του υποθαλάσσιου φυσικού πλούτου της Κύπρου.

Την τουρκική πολιτική στα ενεργειακά στην Ανατολική Μεσόγειο δεν μπορεί κανένας να ανακόψει με άλυτο το Κυπριακό. Ούτε η Ε.Ε. ούτε οι χώρες των οποίων εταιρείες θα έχουν εξασφαλίσει άδειες για γεωτρήσεις στην Κυπριακή ΑΟΖ. Σε περίπτωση καθυστέρησης στην επίλυση του Κυπριακού πρέπει να αναμένεται διαφοροποίηση της στάσης του Ισραήλ έναντι της Κύπρου γιατί τα συμφέροντά του θα πλησιάζουν περισσότερο προς την Τουρκία γιατί θα επιθυμεί αξιοποίηση των αγωγών της για εξαγωγή αερίου στην Ευρώπη.

Παρόλο που η Τουρκία δεν είναι μέρος της Σύμβασης του ΟΗΕ για το δίκαιο της θάλασσας εντούτοις δεν μπορεί να συμπεριφέρεται ως να μην υπάρχει η Σύμβαση. Να σημειωθεί ότι η Τουρκία δεν υπέγραψε τη Σύμβαση και δεν την έχει κυρώσει προβάλλοντας το επιχείρημα ότι παρόλο που έχει μεγάλη ακτογραμμή στο Αιγαίο και στη Μεσόγειο εντούτοις περιστοιχίζεται από νησιά άλλου κράτους και ουσιαστικά στερείται οποιουδήποτε οφέλους από ενδεχόμενη ΑΟΖ.

Γνωρίζοντας λοιπόν η Τουρκία ότι δεν μπορεί να παραγνωρίζει παντελώς το διεθνές δίκαιο προσπαθεί να εντάξει και να διασφαλίσει τα συμφέροντά της με το να πετύχει κάποιες διαφοροποιήσεις που θα την ωφελούν και που ταυτόχρονα να μπορούν να ενταχθούν στο διεθνές δίκαιο.

Για παράδειγμα τα κατοικημένα νησιά σύμφωνα με το δίκαιο της θάλασσας έχουν ΑΟΖ. Γι αυτό και εγείρει θέμα Καστελόριζου και σύμφωνα με κάποιους Τούρκους διπλωμάτες (συνομιλία μου με Τούρκο αντιπρόσωπο στο Στρασβούργο σε ανύποπτο χρόνο, πριν δέκα περίπου χρόνια) τίθεται το ερώτημα του αριθμού των κατοίκων για να «θεωρείται ουσιαστικά κατοικημένο ένα νησί» Σημειώνεται ότι σύμφωνα με τη Σύμβαση του ΟΗΕ για το δίκαιο της θάλασσας ακατοίκητα νησιά και βραχονησίδες δεν έχουν δικαίωμα σε ΑΟΖ.

Στα ίδια πιο πάνω πλαίσια η Τουρκία δεν αρνείται ότι η Κύπρος έχει ή θα έχει ΑΟΖ, αμφισβητεί όμως τα όρια της προς δυσμάς. Θεωρεί ότι τα τεμάχια 4 και 5 και μερικώς το τεμάχιο 6 (για το οποίο ενδεχομένως η Κυπριακή Κυβέρνηση να παραχωρήσει άδεια για γεωτρήσεις) την αποκλείουν από του να έχει σύνορα με την ΑΟΖ της Αιγύπτου. Θεωρεί μάλιστα ότι σκόπιμα επεκτάθηκε η Κυπριακή ΑΟΖ προς τα δυτικά για να συναντήσει την ΑΟΖ της Ελλάδας και να αποκλειστεί η ίδια από του να συναντήσει την ΑΟΖ της Αιγύπτου. Αν κάποιος ρίξει μια ματιά στο χάρτη θα αντιληφθεί τη θέση της Τουρκίας άσχετα αν έχει δίκαιο ή όχι.

Παρεμπιπτόντως η Σύμβαση απαιτεί συνεργασία των εμπλεκομένων χωρών για επίλυση διαφορών σχετικά με τις ΑΟΖ και υπάρχει ουκ ολίγος αριθμός διαφορών διεθνώς.

Συνομιλούσα πριν λίγες μέρες με ένα ξένο διπλωμάτη πάνω σε φιλική βάση και μου έθεσε το ερώτημα κατά πόσο ο χρόνος για παραχώρηση νέων αδειών στην Κυπριακή ΑΟΖ είναι ο πλέον κατάλληλος.

Πραγματικά μπορεί κάποιος να διερωτηθεί κατά πόσο το θέμα της αδειοδότησης αυτή την περίοδο:

(α) Βοηθά το διεξαγόμενο διάλογο στο Κυπριακό, ειδικά στο στάδιο που έχει εισέλθει τώρα;

(β) Βοηθά τον Ερτογάν με τα εσωτερικά προβλήματα που αντιμετωπίζει στη χώρα του αλλά και διεθνώς;

(γ) Βοηθά στην επαναπροσέγγιση των δύο κοινοτήτων της Κύπρου ή ενισχύει εθνικιστικές τάσεις και στις δύο πλευρές;

(δ) Επιδιώκουν κάποιοι ή διαβλέπουν ναυάγιο των συνομιλιών και προετοιμάζονται για να επιρρίψουν ευθύνες στους άλλους;

(ε) Κάποιοι έχουν το βλέμμα στραμμένο στις προεδρικές εκλογές του 2018 από τα τώρα;

Μερικά από τα ερωτήματα, ανέφερα στο συνομιλητή μου, είναι κάπως παρατραβηγμένα αλλά μπορούν να περάσουν από το μυαλό κάθε καλοπροαίρετου ανθρώπου. Συμφώνησε μαζί μου αλλά με ρώτησε: «Έχετε καταλάβει πως με άλυτο το Κυπριακό δεν θα πάρετε ούτε ένα σεντ από το φυσικό αέριο;»

Έχουμε καταλάβει;

Κ.Α.Χ.

3.8.2016

ΥΓ. Το επιχείρημα ότι η αδειοδότηση δείχνει την αποφασιστικότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας να προχωρήσει στα ενεργειακά ενθαρρύνει τους Τ/Κ να αναζητήσουν λύση του Κυπριακού για να ωφεληθούν και αυτοί από τα έσοδα από το φυσικό αέριο δεν ευσταθεί. Οι Τ/Κ γνωρίζουν ότι η Κυπριακή Δημοκρατία με άλυτο το Κυπριακό δεν θα μπορέσει να αξιοποιήσει τα οποιαδήποτε αποθέματα φυσικού αερίου και να υπάρχουν γι αυτό θα μπορεί και η ίδια να εφαρμόζει τη δική της τακτική απαιτώντας ενδεχομένως περισσότερα για επίλυση του Κυπριακού.