Κρυφακούσματα!

ΚΡΥΦΑΚΟΥΣΜΑΤΑ!

Προχτές ο φίλος μου ο Βάκης δεν μπορούσε να με συναντήσει  για καφέ γιατί έπρεπε να πάει στο αεροδρόμιο Λάρνακας να παραλάβει κάποιους συγγενείς του. ΄Ετσι αποφάσισα να πάω μόνος και για αλλαγή πήγα στη λεωφόρο Μακαρίου που έχει μετατρέψει Δήμος σε «οδό Χριστουγέννων», όπως την έχει ονομάσει. Η «οδός Χριστουγέννων» είναι ένα τμήμα της λεωφόρου που έχει στολιστεί με ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό χριστουγεννιάτικο τρόπο! Ευχάριστο, διασκεδαστικό. Παραμυθένιοι! Μεταξύ άλλων στηθεί και μικρά ξύλινα σπιτάκια στολισμένα χριστουγεννιάτικα που διαθέτουν διάφορα προϊόντα από ποτά μέχρι φαγητά της ώρας, στολίδια και είδη χειροτεχνίας και οικιακής οικονομίας.

Στάθηκα ιδιαίτερα μπροστά από το μικρό σπιτάκι που διέθετε ζεστό κρασί! Αν εκείνη την ώρα, έστω και πρωί λειτουργούσε το υποστατικό θα έπαιρνα ένα ποτήρι να θυμηθώ τα παλιά! Ζεστό κρασί σερβίρεται το χειμώνα σε όλες τις κεντροευρωπαϊκές και βορειοευρωπαικές πόλεις ιδιαίτερα όμως τα Χριστούγεννα. Θυμάμαι ιδιαίτερα το ζεστό κρασί που δοκίμασα στις Βρυξέλλες, στο «grand place» και στο Στρασβούργο στο «place de cathedral» καθώς και στο Λονδίνο, στο «covent garden». Από ένα σπιτάκι έπαιρνες το ζεστό κρασί  και από ένα άλλο ζεστό λουκάνικο με μουστάρδα  σε ψωμάκι.. Τέλειος συνδυασμός ιδιαίτερα αν τα Χριστούγεννα είναι λευκά και το κρύο τσουχτερό!

Μιας και το σπιτάκι που διέθετε ζεστό κρασί ήταν κλειστό περιδιάβασα ακόμη λίγο, πίσω από τα σπιτάκια, στο πεζοδρόμιο. Η κατάσταση με τα καταστήματα προκαλεί κατάθλιψη! Σχεδόν κάθε δεύτερο κατάστημα είναι κλειστό και εκεί που άλλοτε έβλεπες ποικίλα προϊόντα στις βιτρίνες τώρα διαβάζεις συνεχώς «ενοικιάζεται»! Στα άλλα που λειτουργούν και προσπαθούν να αντέξουν στην κρίση δεν υπάρχει κίνηση ούτε πελάτες! Σκεφτόμουνα να απομακρυνθώ από την περιοχή αλλά είδα ότι οι δυο-τρείς καφετέριες που λειτουργούν εκεί είχαν μερικούς πελάτες. Αποφάσισα να μπω σε μια, δεν ξέρω αν είναι μόνο για τον καφέ ή και από συμπαράσταση!

Κάθισα σε ένα τραπεζάκι δίπλα από μια παρέα ηλικιωμένων κυριών που είχαν ενώσει δυο τραπεζάκια και απολάμβαναν τα ροφήματά τους και τα γλυκά τους. «Πρέπει να είναι κυρίες της παλιάς λευκωσιάτικης αριστοκρατίας» σκέφτηκα, και τις κοίταξα καλύτερα. Ντυμένες ωραία αν και δυο απ αυτές φορούσαν παντελόνια «τζιν», κρατούσαν όμως όπως πρόσεξα τσάντες, μερικές από τις οποίες ήταν γνωστής γαλλικής φίρμας! Η μια μάλιστα φορούσε και καπέλο!

Μόνος, μη έχοντας κάτι άλλο να κάνω, άκουγα τις κουβέντες των κυριών! Μιλούσαν φαίνεται για κάποιο φαγητό ή γλυκό και έλεγε η μια ότι δεν χρησιμοποιεί ελαιόλαδο αλλά ηλιέλαιο. Μετά μια έριξε μια κουβέντα για το γείτονα κάποιας άλλης «που βάζει το κοστούμι του και κάνει τον ωραίο»! Το έριξαν και στην πολιτική θίγοντας δυο θέματα. Πρώτον τα είχαν με τους Τούρκους και ιδιαίτερα με τον Νταβούτογλου «που θέλει να πάρει το αέριο μας αφού πρώτα ξεγελάσει το Σαμαρά και μετά το δικό μας που δεν θα μπορεί να κάνει οτιδήποτε, αν συμφωνήσει η Ελλάδα» όπως είπε η κυρία με το καπέλο. Το δεύτερό τους θέμα ήταν το συμβόλαιο για το διορισμό της διοικητού της Κεντρικής Τράπεζας. «Μάζεψε όλους αυτούς τους γύφτους στο προεδρικό να τον συμβουλεύουν» είπε ενώ μια και η άλλη πρόσθεσε αγανακτισμένη «τι ξέρει ο Μακάριος Δρουσιώτης από διοικητικά και από συμβόλαια;» Και μια τρίτη είπε κι αυτή τα δικά της, «έπρεπε να έχει εκεί δημοσίους υπαλλήλους που ξέρουν από συμβόλαια, σημειώματα και έλεγχο» για να έρθει μια τέταρτη να ολοκληρώσει τη συζήτηση «καλά κι αυτός υπογράφει ότι του βάλουν μπροστά του;»

Αυτά από τα κρυφακούσματά μου! Τα άλλα δεν γράφονται!

Κ.Α.Χ.

12.12.2014   

Βρε πως αλλάζουν οι καιροί ...

ΒΡΕ ΠΩΣ ΑΛΛΑΖΟΥΝ ΟΙ ΚΑΙΡΟΙ …

Η πρώτη φορά που επισκέφθηκα την Πάφο ήμουν μαθητής της έκτης Γυμνασίου (τρίτης Λυκείου με τα σημερινά δεδομένα). Πήγα εκεί μαζί με ένα συμμαθητή μου που τον έστειλαν τότε οι γονείς του να δει τη γιαγιά του πριν καταταγεί στο στρατό. Τότε η κατάταξη στην εθνική φρουρά εθεωρείτο σημαντικός σταθμός στη ζωή κάθε νέου σε βαθμό που οι γονείς του συμμαθητή μου θεώρησαν ότι έπρεπε να στείλουν το γιο τους σ΄αυτό το μακρινό ταξίδι (έτσι εθεωρείτο τότε η μετάβαση στην Πάφο) να δει τη γιαγιά του και να του δώσει την ευχή της!

Πήγαμε με το «ταξί της γραμμής». Από τη Λευκωσία μέχρι τη Λεμεσό. ΄Υστερα  επιβιβαστήκαμε σε άλλο όχημα μέχρι την Πάφο, το Κτήμα όπως έλεγαν τότε την πάνω πόλη της Πάφου. Μου έμεινε αξέχαστη η φιλοξενία των ανθρώπων της Πάφου, Η γιαγιά πήγε αμέσως και έσφαξε μια κότα από την αυλή της. Στο ζωμό της μάς έκανε μακαρόνια και μετά την έψησε με πατάτες στο φούρνο. Θυμάμαι που όλοι σε κείνο το σπίτι με θεωρούσαν δικό τους άνθρωπο! Ότι συμπεριφέρονταν με  τον εγγονό το ίδιοσμε μένα! Το απόγευμα επιστρέψαμε στη Λευκωσία φορτωμένοι με λουκάνικα, λούντζες και καρύδια!

Η επόμενη φορά που πήγα στην Πάφο ήταν μετά που ολοκλήρωσα τις πτυχιακές και μεταπτυχιακές σπουδές μου και πήγα να καταταγώ στο ΚΕΝ Γεροσκήπου. Είχα φύγει για σπουδές στα δεκαεφτά μου, τότε δεν χρειαζόταν η λεγόμενη «άδεια εξόδου», και μετά έπαιρνα αναστολή μέχρι την ολοκλήρωση των πτυχιακών μου σπουδών. Τις μεταπτυχιακές τις ολοκλήρωσα χωρίς αναστολή αφού βρισκόμουν στο εξωτερικό και δεν μπορούσαν οι αρχές να με υποχρεώσουν να επιστρέψω πίσω!

Κατατάγηκα λοιπόν στο ΚΕΝ Γεροσκήπου και έμεινα εκεί για δυο-τρεις μήνες για εκπαίδευση. Τότε ήταν που έμαθα καλά την Πάφο. Την τότε Πάφο φυσικά με τα σινεμά της, τα σουβλατζίδικα και το μοναδικό νομίζω κέντρο στην Κάτω Πάφο, το κέντρο «Μύρια», που δεν υπάρχει πια! Υπήρχε τότε στην Κάτω Πάφο ένα μόνο ξενοδοχείο το «Paphos Beach Hotel». Εκεί με πήρε μερικές φορές και με κέρασε ουισκάκια  ένας γείτονάς μας, φίλος της οικογένειάς μου, που έμελλε μετά από κάποια χρόνια, όντας θείος της γυναίκας μου να γίνει και δικός μου θείος! Εκεί στο ΚΕΝ Γεροσκήπου έμαθα φυσικά «το σπίτι της Γερμανίνας» όπου πηγαίναμε για πορεία καθώς και το λόφο που ονομάζαμε «κεφάλι του ανθρώπου» όπου ανεβαίναμε για ασκήσεις. Ακόμα πηγαίναμε και μέχρι την παραλία και κάναμε βολή.

Σήμερα η περιοχή αυτή είναι γεμάτη με ξενοδοχεία, κέντρα διασκέδασης, εστιατόρια και επαύλεις! Ακόμη και ο λόφος «το κεφάλι του ανθρώπου» γέμισε σπίτια. Τελευταία πήγα με ένα ξάδελφο μου στη Γεροσκήπου στο σπίτι του κουμπάρου του  που είναι κτισμένο ψηλά πάνω από το χωριό. Καθώς καθόμασταν στη βεράντα του σπιτιού κοίταξα σε κάποια στιγμή στα δεξιά μου και αναγνώρισα εκεί δίπλα «το κεφάλι του ανθρώπου». Ο ενθουσιασμός μου ήταν μεγάλος που φώναξα «μα εδώ είναι το κεφάλι του ανθρώπου!» πράγμα που επιβεβαίωσαν οι κουμπάροι του ξαδέλφου μου!

Θυμάμαι πριν δυο-τρία καλοκαίρια ήμασταν για διακοπές σε ένα ξενοδοχείο στην Κάτω Πάφο. Ξάπλωνα στην άμμο και κοίταζα ένα βράχο στην άκρια της παραλίας του ξενοδοχείου. Τον κοίταζα και μου φαινόταν γνώριμη η μορφή του! Και ξαφνικά τον αναγνώρισα! ΄Ηταν εκεί που πηγαίναμε για σκοποβολή! Εκεί είχα κάνει και μια φορά μπάνιο μετά τη βολή μαζί με έναν Ελλαδίτη λοχαγό με τον οποίο κάναμε παρέα αφού εγώ ήμουν πιο μεγάλος από τους υπόλοιπους στρατιώτες έχοντας τελειώσει το Πανεπιστήμιο.

Οι καιροί αλλάζουν και τα πράγματα εξελίσσονται προς το καλύτερο ή προς το χειρότερο μερικές φορές. Κάποια πράγματα ευτυχώς αντέχουν στους καιρούς. ΄Ενας βράχος στην παραλία και η φιλοξενία των κατοίκων της Πάφου για να θυμίζουν και άλλους καιρούς!

Κ.Α.Χ.

9.12.2014 

Περί ευθιξίας

ΠΕΡΙ ΕΥΘΙΞΙΑΣ

 Επιστρέφοντας σήμερα ο φίλος μου ο Βάκης από τον πάγκο παραγγελιών της καφετέριας όπου πήγε να φέρει τους καφέδες μας, δεν κρατιόταν και ήθελε κουβέντα. Φαινόταν από μακριά ότι κάτι ήθελε να πει . Μόλις έβαλε τους καφέδες στο τραπεζάκι μου λέγει.

-          Είδες ότι υπάρχει επιτέλους ευθιξία στον τόπο μας;

-          Τι εννοείς;

-          Ορίστε, ο δήμαρχος Πάφου υπέβαλε την παραίτησή του!

-          Μετά που συνελήφθη δυο φορές και έχει ήδη κατηγορηθεί στο δικαστήριο για αδικήματα που επιφέρουν ποινή φυλάκισης! ΄Ασε τα όμως αυτά, για την ώρα! Για πες μου δεν πήγες για καφέ;

-          Ναι, βέβαια. Ορίστε τα ποτά μας στο τραπεζάκι!

-          Καλά το λες, τα ποτά μας! Πήγες για καφέ και επέστρεψες με ποτά;

-          Μα είναι ωραία, χριστουγεννιάτικα! Μου τα σύστησαν τα κορίτσια στον πάγκο!

-          Κι εσύ αμέσως ενέδωσες και αντί για καφέ μου έφερες γλυκό ρόφημα;

-          Εντάξει μωρέ μην κάνεις έτσι! Θα πάω να σου φέρω καφέ!

-          Κάθισε εκεί που είσαι και μετά από το … γλυκό ποτό θα πάω εγώ να φέρω καφέ! Εγώ που δεν ενδίδω σε γλυκούς πειρασμούς!

-          Ωραία!

-          ΄Ακου λοιπόν! Χτες το απόγευμα πήγα στο βιβλιοπωλείο για να πάρω ένα βιβλίο με παροιμίες. Όχι οποιοδήποτε βιβλίο με παροιμίες αλλά ένα που να περιλαμβάνει την παροιμία «όποιος φυλάει τα ρούχα του έχει τα μισά». Στο κείμενο που γράφω χρειάστηκα ένα βιβλίο με την παροιμία αυτή για να κάνω την ανάλογη παραπομπή. Ψάξαμε μερικά βιβλία εκεί με την κυρία που έχει το βιβλιοπωλείο και είναι  πάντοτε εξυπηρετική. Στάθηκε όμως αδύνατο να βρούμε αυτή την παροιμία και ετοιμαζόμουν να φύγω χωρίς να βρω τίποτα οπότε μπήκε άλλος πελάτης και η κυρία πήγε να τον εξυπηρετήσει. Τότε σκέφτηκα να ψάξω με διαφορετικό τρόπο έκφρασης της παροιμίας. ΄Ετσι βρήκα τελικά την παροιμία αλλά διαφορετικά διατυπωμένη. «Φύλαγε τα ρούχα σου νά χεις τα μισά». Πήρα το βιβλίο και επέστρεψα σπίτι ικανοποιημένος!

-          Καλά όλα αυτά ποια σχέση έχουν με την ευθιξία στην οποία είπες ότι θα επανέλθεις;

-          Περίμενε και θα δεις! Πάω σπίτι και ανοίγω το βιβλίο, έτσι για να το μετροφυλλίσω οπότε διαβάζω τυχαία μια παροιμία …

-          Ποιά παροιμία;

-          «΄Οποιος νυχτοπερπατεί λάσπες και σκατά πατεί»!

-          Που σημαίνει;

-          ΄Οποιος μπλέκει σε άσχημες υποθέσεις θα υποστεί και τις επιπτώσεις!

-          Δηλαδή θέλεις να πεις ότι ο δήμαρχος Πάφου νυχτοπερπατούσε;

-          Δεν ξέρω με ποια έννοια μιλάς για νυχτοπερπατήματα αλλά με την έννοια της δεύτερης παροιμίας έτσι είναι ακριβώς και μη μου μιλάς για ευθιξία υπό τέτοιες συνθήκες!

-          Καλά μη θυμώνεις!

-          Δεν θυμώνω. Απλά χρειάζομαι καφέ και πάω να φέρω!

Κ.Α.Χ.

8.12.2014 

Ο ΄Αγιος Νικόλαος

O ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ

Τον Άγιο Νικόλαο τον «γνώρισα» καλύτερα ως τον προστάτη των ναυτικών μέσα από τα  διηγήματα του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη. Σε αρκετά διηγήματά του που αναφέρονται στις φουρτούνες της θάλασσας και τους ναυτικούς μνημονεύει τον ΄Αγιο Νικόλαο ως τον προστάτη τους και το καταφύγιο τους. Η πρώτη φορά που διάβασα για τον Άγιο Νικόλαο ως τον προστάτη των ναυτικών ήταν μέσα από ένα κείμενο του αναγνωστικού της δευτέρας του δημοτικού. Στο δημοτικό πήγα απευθείας στη δευτέρα τάξη. ΄Οπως έλεγαν τότε λόγω ημερομηνίας γέννησης θα «έχανα» χρόνο. Αντί τούτου ο πατέρας μου που ήταν δάσκαλος μού έκανε μερικά μαθήματα ανάγνωσης, γραφής και αριθμητικής και πήγα στο δημοτικό σχολείο Καιμακλίου, στο Αρρεναγωγείο και παρακάθισα σε εξετάσεις. ΄Ετσι με δέχτηκαν στη δευτέρα τάξη και αντί να «χάσω» χρόνο «κέρδισα» χρόνο! Αυτό μου βγήκε για καλό όταν στα δεκαεφτά μου έφυγα για πανεπιστημιακές σπουδές χωρίς να υπηρετήσω πρώτα τη στρατιωτική μου θητεία. Υπηρέτησα φυσικά αργότερα μετά τις μεταπτυχιακές μου σπουδές.

Λοιπόν εκείνο το ανάγνωσμα της δευτέρας δημοτικού ξεκινούσε με την πρόταση «έδωσε ο ΄Αη Νικόλας και ξεμπάρκαρε ο καπετάνιος στο νησί του για να περάσει εκεί το υπόλοιπο της ζωής του». Είχε μάλιστα και ένα σκίτσο που παρουσίαζε μια φιγούρα με πηλίκιο ναυτικού και με μπαστούνι  πάνω σε μια αποβάθρα. Νάσου ο Άγιος Νικόλαος ως προστάτης των ναυτικών ...

Στην οικογένεια μου το όνομα Νικόλαος υπήρχε ανέκαθεν, από τότε που κατάλαβα πως δίνουν ονόματα στους ανθρώπους όταν τους βαφτίζουν. Ο πατέρας μου είχε αδελφό Νικόλα, η μητέρα μου αδελφό Νίκο, εγώ αργότερα πεθερό Νίκο και σήμερα κόρη Νικολέτα.

Ο ΄Αγιος Νικόλαος  την μνήμη του οποίου εορτάζουμε στις έξι Δεκεμβρίου γεννήθηκε στα Πάταρα της Λυκίας τον τρίτο μετά Χριστόν αιώνα. Ας σημειωθεί ότι η μνήμη του εορτάζεται και από τη Ρωμαιοκαθολική εκκλησία. ΄Εγινε αρχιεπίσκοπος Μύρων και από τη θέση του αυτή προστάτευε φτωχούς και απόρους ιδρύοντας νοσοκομεία και φτωχοκομεία από μια τεράστια περιουσία που του είχαν αφήσει οι γονείς του. Ονομάζεται μυροβλύτης αφού σύμφωνα με την παράδοση τα λείψανα του ανέβλυζα μύρο.

Ο ΄Αγιος Νικόλαος είναι προστάτης όλων των ναυτικών όπως προανέφερα αλλά και του Ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού. Την ημέρα της γιορτής του όλα τα πλοία υπό ελληνική σημαία εορτάζουν. Το ίδιο και σε όλα τα λιμάνια της Ελλάδας. Στην Κρήτη υπάρχει πόλη με το όνομα του Αγίου και εκεί εορτάζουν τη μνήμη του με κάθε λαμπρότητα. Στην Κύπρο υπάρχει χωριό που φέρει επίσης το όνομα του Αγίου καθώς και πολλές εκκλησίες και παρεκκλήσια αφιερωμένα σ΄αυτόν.

Στη Δύση ο ΄Αγιος Νικόλαος ταυτίστηκε με τον γέροντα που τα Χριστούγεννα φέρνει δώρα στα παιδιά όπως στην Ανατολή ο ΄Αγιος Βασίλειος.

Κ.Α.Χ. 6.12.2014

Ο ΄Αγιος Σάββας

Ο ΑΓΙΟΣ ΣΑΒΒΑΣ

Όταν ήμουνα μικρό παιδί δεν πολυσυμπαθούσα τον Άγιο Σάββα. Πρώτον γιατί δεν είχαμε στην οικογένεια ή στη γειτονιά κανένα Σάββα και δεύτερο γιατί έμπαινε ανάμεσα σε δυο γιορτές που μου άρεσαν πάρα πολύ! Της Αγίας Βαρβάρας που για μας τους Καιμακλιώτες είναι μεγάλη γιορτή αφού η εκκλησία μας είναι αφιερωμένη σ΄ αυτή. Κάθε χρόνο ανήμερα της γιορτής της  γίνεται πανηγύρι στον περίβολό της, πράγμα που αρέσει στα παιδιά. Ακόμη γιατί έχω ένα θείο, αδελφό της μητέρας μου, που ονομάζεται Νίκος και μας κερνούσε πάντοτε την ημέρα της ονομαστικής του γιορτής!

Τότε πριν ακόμη πάω στο δημοτικό σχολείο, όταν άκουγα τους μεγάλους να μιλούν για τα «Νικολοβάρβαρα», έβγαζα και πάλι το συμπέρασμα ότι ο ΄Αγιος Σάββας πρέπει να είναι ασήμαντος άγιος. Αν ήταν σπουδαίος σκεφτόμουνα τότε ο κόσμος δεν θα έλεγε απλά «Νικολοβάρβαρα» αλλά θα έλεγε «Νικολοσαβοβάρβαρα»! Τα «Νικολοβάρβαρα» συνδέονται με το κρύο του χειμώνα εξ ου και παροιμία «Η Αγία Βαρβάρα βαρβαρώνει, ο ΄Αη Σάββας σαβανώνει κι ο ΄Αη Νικόλας παραχώνει».

Αργότερα όταν πήγα στο Γυμνάσιο και τριγυρνούσα με το ποδήλατο παρέα με  τους φίλους μου, έμαθα για την εκκλησία του Αγίου Σάββα στην παλιά Λευκωσία. Μια φορά που ήμουν μόνος και περνούσα από εκεί, σταμάτησα, μπήκα στην εκκλησία και είδα την εικόνα του Αγίου Σάββα. ΄Εκτοτε ένοιωσα διαφορετικά και ο ΄Αγιος Σάββας πήρε τη θέση του μαζί με όλους τους άλλους αγίους της εκκλησίας μας!

Μετά στα χρόνια των σπουδών μου είχα ένα συμφοιτητή που ονομαζόταν Σάββας, ένα ήσυχο και ευγενικό παιδί και έτσι συμπάθησα ακόμη περισσότερο τον Άγιο Σάββα!

Στη συνέχεια έμαθα ακόμη περισσότερα για τον Άγιο Σάββα. Εμείς εδώ στην Κύπρο και στην Ελλάδα εορτάζουμε τη μνήμη του Αγίου Σάββα του «ηγιασμένου» από την Καππαδοκία που έζησε τον τέταρτο και πέμπτο αιώνα.

Ακολούθως από ένα Σέρβο φίλο μου που ονομάζεται «Σάβα» έμαθα για ακόμη ένα Άγιο Σάββα της Σερβίας που έζησε το δωδέκατο αιώνα. ΄Ηταν πρίγκιπας των Σέρβων και έγινε ο πρώτος αρχιεπίσκοπος της αυτοκέφαλης Σερβικής εκκλησίας. ΄Εκτισε στο Άγιο ΄Ορος τη μονή Χιλανδαρίου και συνέταξε Νομοκανόνα που θεωρείται ως το πρώτο σύνταγμα της Σερβίας. Εκτός από το Νομοκανόνα έχει συγγράψει και πολλά βιβλία εκκλησιαστικού περιεχομένου.

 Στο Βελιγράδι η πατριαρχική εκκλησία είναι αφιερωμένη στον Άγιο Σάββα της Σερβίας και μετά την αλλαγή του καθεστώτος στη χώρα ανεγέρθηκε νέος μεγαλοπρεπής ναός αφιερωμένος στη μνήμη του.

Κ.Α.Χ.   

5.12.2014

Αγία Βαρβάρα

ΑΓΙΑ ΒΑΡΒΑΡΑ

                                                                      Βαρβάραν την Αγίαν τιμήσωμεν

                                                                      εχθρού γαρ τας παγίδας συνέτριψεν

                                                                      και ως στρουθίον ερρύσθη εξ αυτών,

                                                                      βοηθεία και όπλω του Σταυρού η πάνσεμνος.

Την Αγία Βαρβάρα όσοι γεννηθήκαμε στο Καιμακλί «την έχουμε στο αίμα μας» αφού είναι αφιερωμένη στο όνομα της η εκκλησία του χωριού μας. Οι γονείς μας εκεί τέλεσαν τους γάμους τους. Πολλοί εκεί βαφτίστηκαν, εκεί τέλεσαν τους γάμους τους, εκεί βάφτισαν τα παιδιά τους. Εκεί είπαμε το ύστατο χαίρε σε συγγενείς και φίλους … Εκεί ανάψαμε το πρώτο μας κεράκι κι εκεί πηγαίναμε τις Κυριακές να παρακολουθήσουμε τη θεία λειτουργία οργανωμένα με τη συνοδεία των δασκάλων μας. Στη εκκλησία της Αγίας Βαρβάρας ήταν που τα βλέμματά μας συναντιόνταν με αυτά των συνομήλικων μας κοριτσιών που ανέβαιναν πάνω στο γυναικωνίτη!

Στην αυλή της εκκλησίας της Αγίας Βαρβάρας παίζαμε τα διαλείμματα όταν μέρος του Αρρεναγωγείου μεταφέρθηκε εκεί στο παλιό σχολείο λόγω της αύξησης του αριθμού των μαθητών που δεν μπορούσαν πλέον να χωρέσουν  σ΄αυτό. Στις εσοχές των τοίχων της εκκλησίας κρυβόμασταν όταν παίζαμε κρυφτούλι και στην αυλή της παίζαμε μπάλα κάνοντας όνειρα ότι θα γινόμασταν Πελέ ... Η καμπάνα της Αγίας Βαρβάρας μας καλούσε κάθε πρωί να πάμε στο σχολείο μας. Το σχοινί αυτής της καμπάνας θέλαμε να τραβούμε με κάθε ευκαιρία για να ακούει όλη η κοινότητα το μεταλλικό, μελωδικό της ήχο!

Στον περίβολο της Αγίας Βαρβάρας ανάβαμε το Πάσχα τη «λαμπρατζιά», στο νάρθηκα της ρίχναμε τις χειροποίητες κροτίδες που κατασκευάζαμε για την Ανάσταση. Στο δωμάτιο αυτού που κατασκεύαζε κεριά, στην αυλή της εκκλησιάς, κατασκευάσαμε την πρώτη ελληνική σημαία που βάλαμε στην οροφή του σχολείου για να το κλείσει η διεύθυνση την εποχή του 1955-59 όταν οι ΄Αγγλοι είχαν απαγορεύσει την ανάρτηση της ελληνικής σημαίας στα σχολεία.

Μετά, όταν η Κύπρος απέκτησε στρατό, όταν άρχισαν τα «πέτρινα χρόνια» των διακοινοτικών ταραχών και της «πρώτης διχοτόμησης» κατά τους ιστορικούς, μάθαμε ότι η Αγία Βαρβάρα είναι προστάτιδα του πυροβολικού. Ακόμη έμαθα στη συνέχεια ότι ως προστάτιδα του πυροβολικού ορίστηκε από το 1828, ότι είναι προστάτιδα των ορυχείων και ότι παλιά οι ναυτικοί ονόμαζαν «αγία Βαρβάρα» την πυριτιδαποθήκη του πλοίου!

Θυμάμαι τώρα δύο περιστατικά που έζησα ως παιδί στην  αυλή της εκκλησίας της Αγίας Βαρβάρας.

Στον περίβολο λοιπόν της εκκλησίας της Αγίας Βαρβάρας γίνονταν τότε που είμαστε μαθητές, κάποιες οικοδομικές εργασίες και οι μάστορες είχαν αφήσει ένα βαρέλι γεμάτο νερό. Στο διάλειμμα ο πατέρας μου που τύγχανε να είναι και δάσκαλος στο σχολείο μας, μάζεψε μερικούς μαθητές γύρω και βύθισε στο νερό ένα σανίδι που φαινόταν σπασμένο στο σημείο της επιφάνειας του νερού. Μας ρώτησε αν ξέραμε το γιατί και ο μόνος που το ήξερε ήμουν εγώ. Εξήγησα και στους άλλους μαθητές τα περί της διάθλασης του φωτός. Όταν πήγαμε σπίτι θυμάμαι ότι ο πατέρας μου είπε στη μητέρα μου. «Χαρίτα –πάντα απευθυνόταν σ΄αυτή με το όνομά της- μόνο ο Κωστάκης ήξερε για τη διάθλαση του φωτός και νοιώθω λιγάκι άβολα μπας και νομίσουν ότι ήμασταν συνεννοημένοι!»

Το δεύτερο περιστατικό είναι το ακόλουθο. Το σπίτι της γιαγιάς μου ήταν κοντά στην εκκλησία της Αγίας Βαρβάρας και για να πάω στο σπίτι μου περνούσα από τον περίβολό της. Πριν πάω ακόμη στο δημοτικό σχολείο θυμάμαι πως όταν επέστρεφα βράδυ από τη γιαγιά μέσα από την αυλή της εκκλησίας που ήταν θεοσκότεινη, σφύριζα από το φόβο μου να με ακούσουν τα κακά πνεύματα και να φύγουν!

Κ.Α.Χ.

4.12.2014  

Το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον

ΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΤΟ ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ

Καθόμουνα πάλι με το φίλο μου το Βάκη και πίναμε τον καφέ μας σε μια καφετέρια της οδού Ονασαγόρου και χωρίς να το επιδιώξουμε ακούγαμε μια συζήτηση από το διπλανό τραπεζάκι. Η ουσία της συζήτησης περιστρεφόταν γύρω από το τι μέλλον θα παραδώσουμε στα παιδιά μας με αυτή την οικονομική κρίση που μαστίζει τον τόπο μας. Οι συνομιλητές από το διπλανό τραπεζάκι είχαν και «ευφάνταστε»ς ιδέες για το τι δέον γενέσθαι για να βγούμε από την κρίση. Ιδέες του τύπου για όλα φταίει η τρόικα και όχι το κακό μας το κεφάλι, «να φύγουμε από την Ευρώπη», «να τους συλλάβουν όλους και να τους αναγκάσουν να φέρουν τα λεφτά μας πίσω», «πού είσαι λίρα μου;» κλπ, κλπ. Πολλές φορές όταν ακούω κάτι τέτοια σκέφτομαι πως η θεωρία «για όλα φταίνε οι άλλοι» είναι η καλύτερη συνταγή για σίγουρη καταστροφή. ΄Ημουν έτοιμος να ανοίξω κουβέντα με το Βάκη για το θέμα αυτό αλλά με πρόλαβε εκείνος.

-          «Το μέλλον άδηλον» έλεγαν οι αρχαίοι ημών πρόγονοι, είπε και κοντοστάθηκε περιμένοντας τη δική μου αντίδραση.

-          «Θα πάω σε μάγισσες, σε χαρτορίχτρες» αντιδρώ εγώ και περιμένω να δω τη δική του αντίδραση, να δω πώς θα πάρει την ατάκα που του έριξα.

-          Καλά, εγώ μιλώ σοβαρά και εσύ «ένα δύο τρία οπ, το έριξες στο σορολόπ»!

-          Κι εγώ σοβαρά μιλώ! Δεν είπες ότι το μέλλον είναι άδηλον;

-          Το είπα αλλά το λένε από αρχαιοτάτων χρόνων!

-          Ναι το είπε ο αρχαίος Έλληνας ποιητής Φωκυλίδης από τον πέμπτο προ Χριστού αιώνα. ΄Ελεγε, αν το θυμάμαι καλά, ότι κανείς δεν ξέρει τι θα φέρει η επόμενη και ότι ο θάνατος στον άνθρωπο είναι ακαθόριστος και το μέλλον άγνωστο!

-          Χτύπα ξύλο χριστιανέ μου! Πάντως το λέει καθαρά ότι το μέλλον είναι άγνωστο! Κανένας δεν ξέρει το μέλλον του!

-          Σωστά το είπες, κανείς δηλαδή σε ατομικό επίπεδο. Σε συλλογικό όμως;

-          Μην μου αρχίσεις τις φιλοσοφίες σου πάλι! Είπα κι εγώ να πω μια κουβέντα που λέει ο μέσος άνθρωπος και μου άρχισες τις σοφιστείες και θυμήθηκες και το Φωκαίδη …

-          Φωκυλίδης!

-          Όπως και να τον λένε!

-          Λοιπόν Βάκη. Τά θελες και τά παθες! ΄Ακου και τα δικά μου. Σε συλλογικό επίπεδο, σε επίπεδο οικογένειας, κοινωνίας, έθνους το παρόν έχει προκαθοριστεί από το παρελθόν, από την ιστορία, και το μέλλον καθορίζεται από το παρόν που κάθε μέρα που περνά γίνεται παρελθόν. Επομένως το μέλλον δεν είναι απόλυτα άδηλον αλλά μπορείς αναλύοντας το παρελθόν και το παρόν να το προκαθορίσεις το μέλλον σε μεγάλο βαθμό. Ο χρόνος είναι ενιαίος και κυλά ή μάλλον εμείς κυλούμε σ΄ αυτόν διαγράφοντας το είναι μας. Εμείς για σκοπούς καλύτερης κατανόησης των πραγμάτων που ρέουν μέσα στο χρόνο τον καθορίσαμε σε παρελθόν παρόν και μέλλον!

-          Αμάν! Μια κουβέντα πήγα να πω κι εγώ και «έφυρες με»!

-          Ακόμη κάτι όμως. Και σε ατομικό επίπεδο αξίζει να μπορείς έστω και μερικές φορές να ζεις μέσα στο ενιαίο του χρόνου. Να μην ξεχνάς με συμβατικούς όρους το παρελθόν σου, να απολαμβάνεις το παρόν σου και να ζεις το μέλλον σου με μια φαντασία σχεδόν πραγματική! Αυτό το μέλλον που είναι άδηλον!

-          Πραγματικά «έφυρες με»!

Κ.Α.Χ.

3.12.2014